Elektrik Dağıtım Şirketlerinin Satın Alma ve Satış İşlemleri Uygulama Yönetmeliği 29 Aralık 2020 tarihinde Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlüğe girmiştir.
Bu Yönetmeliğin amacı, elektrik dağıtım şirketlerinin dağıtım faaliyeti kapsamında yapacağı her tür yapım işleri, mal ve hizmet alımı ile varlık satışı işlerinde şeffaflığı, rekabeti, eşit muameleyi, ticari sırlarının gizliliğini, denetlenmesini ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamak üzere uygulayacakları usul ve esasları belirlemektir.
Elektrik dağıtım şirketleri yapım, mal ve hizmet alımı ile varlık satışı işlerine uygulanacak satın alma, satma ve ihale prosedürlerini hazırlar ve EPDK’ya sunar. Dağıtım şirketi sunduğu satın alma, satma ve ihale prosedürüne uymak zorundadır. Tek bir sözleşmeye bağlanacak olan işlerin üst limiti her bir sözleşme yılı için uygulama döneme ait ilk onaylı yatırım planında yer alan yıllık yatırım tavanının %10’unu aşamaz. Bu oran kapsamında hesaplanan tutarın 30.000.000 TL’nin altında olması durumunda üst limit her bir sözleşme yılı için 30.000.000 TL olarak kabul edilir. Sözleşme süresi bir yıldan fazla olduğu hallerde üst limit tutarı, her sözleşme yılı için uygulanması gereken üst limitlerin toplamı olarak uygulanır. Yabancı para ile imzalanan sözleşmeler de, sözleşmenin imzalandığı tarihte geçerli olan Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasınca ilan edilen döviz satış kuru esas alınır. İktisadî ve teknik bütünlüğü bulunan işler parçalara bölünerek ihale edilemez.
Yapım işleri ile uzaktan izleme ve kontrol sistemi (SCADA), otomatik sayaç okuma sistemi (OSOS), coğrafi bilgi sistemi (CBS) işleri, bilgi sistemleri ve teknoloji işleri kapsamında yapılan hizmet alımları, kamulaştırmaya esas harita-plan ve dosyalarının hazırlanması işleri, proje yapımı, dağıtım tesisleri planlı bakım iş ve işlemleri hariç işlerde alt yüklenici çalıştırılamaz. Yapım işleri kapsamında teklif veren istekli işi alt yükleniciye verecek ise bu işlerin hangi işler olduğunu göstermesi gerekmektedir.
Gayrimenkul kiralama ve kiraya verme işleri hariç, ihale sonucu imzalanan sözleşmeler yapım ve mal alımı işleri için 2 yılı, varlık satışı ve hizmet alımı işleri için 4 yılı geçemez. İhale dokümanı ve sözleşmede belirtilmek şartıyla yapılan tüm alım ve varlık satışları için ek iş artışı veya eksilişi sözleşme bedelinin %25’inden fazla olamaz.
Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin, ihalesi yapılmadan önce elektrik dağıtım şirketince fiyat araştırması yapılarak yaklaşık maliyet belirlenir. Elektrik dağıtım şirketi, her bir ihale için, ayrı bir ihale dosyası düzenler. 20.000 TL üzerindeki kapsam dışı alımlar liste halinde kayıt edilir. Birden fazla elektrik dağıtım şirketi birleşerek ihaleye katılamaz. Bu kapsamda yapılan anlaşma ve sözleşmeler devredilemez.
Dağıtım şirketlerinin satın alma, satma ve ihale prosedürlerinde uygulanacak beş ihale çeşidi vardır. Bunlar;
Açık ihale usulü: Bütün isteklilerin teklif verebildiği bir ihale türüdür. İhaleden en az yedi iş günü öncesinden ilan edilir. Tüm işlerde kullanılabilir. Tesis varlıklarının koruma altına alınması kapsamındaki sigorta poliçesi alımları, çerçeve anlaşma yapılmasına yönelik ihaleler ve varlık satışları açık ihale usulü ile yapılır.
Davetiye usulü ihale: Kısa listede bulunan ve sözleşme bedeli 2.000.000 TL’ye kadar olan işler için belirlenen yeterlik şartlarına sahip tüm isteklilere ihaleden en az yedi iş günü öncesinden davet edilerek yapılan usuldür. Kısa listede yer alan, yapılacak ihale için yeterlik şartlarını sahip isteklilerin sayısının üçten az ise bu yöntem kullanılamaz.
Doğrudan temin: İlan yapılmaksızın tekliflerin hazırlanması için yeterli süre verilerek ve istekli ile dağıtım şirketinin ihtiyaçlarını en uygun biçimde karşılamak amacıyla teknik şartlar ve fiyat üzerinde görüşme yapılır.
- İhtiyacın sadece tek kişi tarafından karşılanabileceğinin tespit edilmesi durumunda,
- Tek bir gerçek veya tüzel kişinin ihtiyaç ile ilgili özel bir hakka sahip olması halinde,
- Mevcut mal veya hizmetlerle uyumun ve standardizasyonunun sağlanması için ihtiyaç duyulan malzeme veya hizmetin ilk alım yapılanın dışında başka gerçek veya tüzel kişiden temin edilememesi halinde,
- Doğal afetler, salgın hastalıklar, can ve mal kaybı tehlikesi gibi ani ve beklenmeyen veya elektrik dağıtım şirketleri tarafından önceden öngörülemeyen durumların ortaya çıkması sonucunda alımın yapılmasının zorunlu gale gelmesi,
- Asansör, jeneratör, kombi, kazan, araç üstü tesisler gibi şebeke dışı periyodik bakım onarım hizmet alımları, akaryakıt alımları, gayrimenkul satın alma ve kiralama gibi mal ve hizmet alımları, gayrimenkul kiraya verme işleri, tefrişat malzemeleri alımları,
- Herhangi bir sebeple yüklenicinin hesabına yaptırılması gereken işler ile fiziki gerçekleşmesi %75 veya üzerinde olan; fesih veya tasfiye edilen işlerin tamamlatılmasına yönelik işler bu usul ile gerçekleştirilir.
Belli istekliler arasında ihale usulü: Ön yeterlik ihalesi sonucunda dağım şirketi tarafından davet edilen isteklilerin katıldığı iki aşamalı ihale usulüdür. Bu ihale usulü yalnızca teknolojik ve siber güvenlik kapsamındaki alımlar için kullanılabilir.
Kapsam dışı alım: Bu bir çerçeve anlaşmadır. Çerçeve anlaşma bir ihale usulü değildir, ancak ihale dokümanında belirtmek ve mal alımı veya yapım işleri için en fazla iki yıl, varlık satışı ve hizmet alımları için en fazla dört yıl olmak kaydı ile veya daha kısa süreli belirli bir zaman aralığında gerçekleştirilecek alımların/satışların özellikle fiyat ve miktarlarının tespitine ilişkin şartları belirleyen açık ihale sonucunda oluşan bir anlaşma niteliğindedir.
Elektrik dağıtım şirketleri gerçekleştirecekleri ihale ve satın alma-satma işleri için gerekli olan ilanlar için 7 iş günü önce, hazırlık gerektiren bilgi ve belgeleri, işin tekniğine uygun olarak istekli veya adayların gerekli hazırlıkları yapabilmeleri için en az 2 iş günü önce Basın İlan Kurumu’nun ilan sayfasında ve ihale tarihine kadar kalmak üzere elektrik dağıtım şirketinin internet ana sayfasında yayımlar.
İhaleye katılacak isteklilerden; ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklere gösteren, ihale dokümanında belirtilen işin tekniğine uygun olarak bilgi ve belge istenir.
Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin tespiti amacıyla öngörülecek değerlendirme kriterleri ve istenecek belgeler, rekabeti engelleyecek şekilde ortaya konulamaz. İş deneyim belgeleri için belirlenen benzer işler, genel anlamda gösterilir, rekabeti engelleyici biçimde, benzer iş alanı çok daraltılarak, bir ya da birbirine çok benzeyen birkaç iş baz alınarak belirlenemez. İsteklilere ve ürünlere ilişkin olarak yabancı belgelendirme kuruluşları tarafından hazırlanan ve ihtiyari olan belgeler yeterlik şartı olarak belirlenemez.
Varlık satışı ihalelerinde, sadece elektrik dağıtım şirketlerinden alınan iş deneyim belgelerinin kabul edilmesi şartı konulamaz. Bu ihalelerde, işin yapımında kullanılacak malzemelerin isteklilerin kendi malı olması tek şart olarak istenemez. Ayrıca satışa konu malzemeye ilişkin olmayan yeterlik şartları konulamaz.
Kiraya verme işleri hariç, elektrik dağıtım şirketi tarafından açık ihalelerde iş deneyim belgesi istenir. İstenecek iş deneyim belgesi tutarları, isteklinin, her bir sözleşme için yıllık toplam teklif bedeli tutarının %150’sinden fazla ve %50’sinden az olamaz. Yıllık ciro ve benzeri mali yeterlik belgeleri istenmesi durumunda bu tutarlar her bir sözleşme için yıllık toplam teklif bedeli tutarının %200'ünden fazla olamaz.
Açık ihale ve davetiye usulü ihalelerde teklifler kapalı zarf içinde alınır. Açık ihalelerde, isteklilerin sunması gereken bilgi ve belgeleri içeren yeterlik zarfı ile fiyat teklifini içeren fiyat teklif zarfı aynı zarfın içerisinde bulunur. Çerçeve anlaşma alım/satış sözleşmeleri hariç, e-mail ile ihale teklifi alınamaz. Teklifler ihale ilanında belirtilen yer ve son teklif verme tarih ve saatinde tutanakla açılır. Alım ihalelerinde yapılan tekliflerin açılmasından sonra açık eksiltme, satış ihalelerinde yapılan tekliflerin açılmasından sonra ise açık arttırma yapılır. İhalelerde, gelen tekliflerin üçten az olması durumunda ihale iptal edilebilir. Bu ihale tekrar edilirse teklif sayısı şartı aranmaz.
İhale süreci içerisindeki her türlü itiraz ve şikayetler ihaleyi gerçekleştiren elektrik dağıtım şirketi nezdinde yapılır. İtiraz ve şikayetin devam etmesi halinde, elektrik dağıtım şirketi tarafından verilen cevap yazısı ve diğer tevsik edici bilgi ve belgelerle EPDK’ya başvuru yapılır. Uygun olmayan başvurular EPDK tarafından dikkate alınmaz.