FIDIC

FIDIC Nedir?

FIDIC 1913 yılında kurulmuş ve açılımı “Müşavir Mühendisler Uluslararası Federasyonu” olan kuruluştur. Federasyona her ülkeden tek bir kuruluş üye olabilmektedir ve günümüzde toplam 102 üye birlik bulunmaktadır. Türk Müşavir Mühendisler ve Mimarlar Derneği üye birlikler arasındadır. 

FIDIC’ın amacı uluslararası alanda inşaat sektörünün geliştirilmesi ve sürekli değişen ihtiyaçlara uyum sağlamasına yardımcı olmaktır. FIDIC bu kapsamda her yıl toplantılar ve eğitimler yapmaktadır. 

FIDIC Sözleşmesi Nedir?

FIDIC tarafından uluslararası inşaat alanında hukuk, örf, adet yönünden görüş ve anlayış birliğinin temin edilmesi için FIDIC tek tip sözleşmesi oluşturulmuştur. Yeknesak kuralları içeren bu Sözleşmeler, ilk olarak 1957 yılında yayımlanmıştır. Uzun yıllardan beri kullanılan sözleşmeler zamanla ve özellikle teknolojinin gelişmesiyle revize edilerek günümüz ihtiyaçlarına uygun hale getirilmiştir.

FIDIC Sözleşme Kitapları Nelerdir?

FIDIC Sözleşmeleri, inşaat sürecinde riski kimin taşıyacağını, tasarımı kimin yapacağını, sözleşmenin yönetimini kimin yapacağını vb. soruları cevaplamaktadır. FIDIC, Kırmızı Kitap, Sarı Kitap, Gümüş Kitap, Yeşil Kitap gibi kitaplardan oluşmaktadır. Bu kitaplar, inşaat sözleşmelerine uygun olan şartnameler içermektedir.

1. İnşaat İşleri İdari Şartnamesi (Conditions of Contract for Construction): “Kırmızı Kitap” da denilen bu şartname, ihale ve inşaat sözleşmesinin temel ilkelerini göstermektedir. 

2. (Endüstriyel) Tesis ve Tasarla-Yap Modeli İşler için İnşaat Sözleşmesi Şartları (Conditions of Contract for Plant and Design-Build): “Sarı Kitap” da denilen bu şartname, tasarımı ve inşaatı veya montajı müteahhit tarafından yapılacak olan yapım ve mühendislik işlerinde kullanılmaktadır.

3. Mühendislik, Satın Alma, Yapım/Anahtar Teslimi Projeler için İnşaat Sözleşmesi Şartları (Conditions of Contract for EPC/ Turnkey): “Gümüş Kitap” da denilen bu şartname, enerji santrali, fabrika veya arıtma tesisi gibi anahtar teslimi yapılacak işler için önerilmektedir. 

4. Kısa Sözleşme (Short Form of Contract): “Yeşil Kitap” da denilen bu şartnameye göre sözleşme bedeli 500.000 ABD Dolarından daha az olan ve 6 ayda bitirilmesi öngörülen bina veya herhangi bir mühendislik işi için kontrolörlük hizmetlerinin işveren idare tarafından yapılabileceğini kabul etmektedir.  Bu inşaat işinin kontrolörlüğü için müşavir mühendis istihdamını zorunlu kılınmamıştır.

Ülkemizdeki yapım işlerinde daha çok Kırmızı Kitap uygulanmaktadır.

Uluslararası Alanda FIDIC Sözleşmeleri Uygulanması

FIDIC Sözleşmeleri, 1969 yılında “Asya ve Batı Pasifik Müteahhitleri Birlikleri Uluslararası Federasyonu” tarafından ve 1971 yılında “Amerika Birleşik Devletleri Genel Müteahhitler Birliği” ve “Uluslararası Amerikan İnşaat Endüstrisi Federasyonu” tarafından kabul edildikten sonra uluslararası alanda geniş bir alana yayılmıştır. 

Özellikle Dünya Bankası’nın finans sağladığı inşaat işlerinde FIDIC Sözleşmelerinin uygulanmasını istemesi sonucunda dünyada FIDIC Sözleşmelerinin uygulaması artmıştır. 

Türkiye’de FIDIC Sözleşmelerinin Uygulanması

Hazine ve Maliye Bakanlığı Merkezi Finans ve İhale Birimi, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı Rekabetçi Sektörler Programı, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı AB Yatırımları Dairesi Başkanlığı ve Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Ulaştırma Operasyonel Programı kurumları tarafından ihale edilen inşaat işlerinde FIDIC Sözleşmeleri kullanılmaktadır.

FIDIC Sözleşmelerinin Bağlayıcılığı

FIDIC’te düzenlenen kuralların taraflar için herhangi bir bağlayıcılığı yoktur. Taraflar bu hükümleri aynen alarak sözleşmelerinde kullanabilecekleri gibi çeşitli değişiklikler yapabilmektedir.

FIDIC Sözleşmeleri Uyuşmazlık Çözüm Yöntemleri Nelerdir?

FIDIC dünya genelinde düzenlenen uyuşmazlık çözüm yollarını esas alarak FIDIC yapısına uygun olacak çözüm yöntemleri getirmiştir. FIDIC tarafından getirilen dört çözüm yöntemi bulunmaktadır.

1) Mühendise Başvurma

FIDIC Sözleşmesine göre uyuşmazlık çıkmadan önce müteahhit, mühendise başvurabilecektir. Mühendis uyuşmazlık raddesine varmayan sorunlarını çözmeye çalışacak ancak uyuşmazlığı ortaya çıkması durumunda diğer çözüm yöntemlerine yönelmesi gerekecektir.

2) Uyuşmazlık Çözüm Kurulu

Uyuşmazlık Çözüm Kurulu tarafların tahkime gitmeden önce başvurması gereken bir kuruldur. Bu kurul sözleşme başında taraflarca belirlenen uzman kişilerden oluşmaktadır. Amaçları uyuşmazlıklar doğma aşamasındayken çözüme kavuşturmaktır. 

Uyuşmazlık Çözüm Kurulu kararları bağlayıcıdır. Ancak taraflardan biri bu karara 28 gün içinde itiraz ederse ve itirazı 84 gün içinde sonuçlanmazsa taraflar uyuşmazlık hakkında dostane çözüm yolları deneyecektir. Bu şekilde çözülmeyen uyuşmazlık tahkime taşınmaktadır.

3) Sulh Yolu ile Çözüm

Tarafların dostane çözüm yöntemi sulh yolu ile çözümdür. Taraflar, tahkime gitmeden önce bu yolu tercih etmek zorundadır.

4) Tahkim

Uyuşmazlık Çözüm Kurulu kararlarının bağlayıcı ve kesin nitelik kazanmadığı durumlarda uyuşmazlık sulh yolu ile çözülemezse tahkim yoluna başvurulabilir. Taraflar aksini kararlaştırmadıkça ICC kurallarına göre uyuşmazlık çözümü gerçekleştirilir. Ayrıca FIDIC Sözleşmelerinde hakem heyetinin üç kişi olması gerektiği ve kullanılacak dil olarak da FIDIC sözleşmesi yapılırken kullanılan dil olması gerektiği düzenlenmiştir.

Telefon Et
Mail At