+90 850 644 84 59
info@mermerogluhukuk.com
TİCARİ REKLAM VE HAKSIZ TİCARİ UYGULAMA
Ticari Reklam Nedir?
 
Ticari reklam, ticaret, iş, zanaat veya bir meslekle bağlantılı olarak; bir mal veya hizmetin satışını ya da kiralanmasını sağlamak, hedef kitleyi oluşturanları bilgilendirmek veya ikna etmek amacıyla reklam verenler tarafından herhangi bir mecrada yazılı, görsel, işitsel ve benzeri yollarla gerçekleştirilen pazarlama iletişimi niteliğindeki duyurulardır.
 
Haksız Ticari Uygulama Nedir?
 
Bir ticari uygulamanın; mesleki özenin gereklerine uymaması ve ulaştığı ortalama tüketicinin ya da yöneldiği grubun ortalama üyesinin mal veya hizmete ilişkin ekonomik davranış biçimini önemli ölçüde bozması veya önemli ölçüde bozma ihtimalinin olması durumunda haksız olduğu kabul edilir. Tüketiciye yönelik haksız ticari uygulamalar yasaktır.
 
Reklam Kurulu Nedir?
 
Ticaret Bakanlığı bünyesinde yer alan Tüketicinin Korunması ve Piyasa Gözetimi Genel Müdürlüğü aktif olarak faaliyetlerini 1995 yılından beri sürdürmekte olup, aynı şekilde Reklam Kurulu da görevini 1995 yılından beri icra etmektedir.
 
Reklam Kurulu; 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun’un 63 üncü maddesinde; “(1) Ticari reklamlarda uyulması gereken ilkeleri belirleme ve haksız ticari uygulamalara karşı tüketiciyi korumaya yönelik düzenlemeleri yapma, bu hususlar çerçevesinde inceleme ve gerektiğinde denetim yapma, inceleme ve denetim sonucuna göre durdurma veya aynı yöntemle düzeltme veya idari para cezası veya gerekli görülen hâllerde de üç aya kadar tedbiren durdurma cezası verme hususlarında görevli bir Reklam Kurulu oluşturulur.” hükmü ile Kanunen düzenlenmiş ve kararları icrai nitelikte olan bir Kurul’dur.
 
Bu kapsamda kamu, özel sektör, sivil toplum ve mesleki kuruluşlar olmak üzere her kesimden paydaş içeren Kurul’da toplam 19 üye yer almakta olup, ayda bir yapılan toplantılarla; gıda, sağlık, turizm, kozmetik, iletişim, dayanıklı tüketim, finansal hizmetler, eğitim, enerji, tütün ve alkol reklamları gibi birçok sektöre ait reklamlar değerlendirilmektedir.
 
Ayrıca Reklam Kurulu tarafından;
 
  • Alt yazı ve dipnot içeren reklamlar,
  • Karşılaştırmalı reklamlar,
  • Fiyat bilgisi içeren reklamlar,
  • İndirimli satış ile Kampanya içerikli reklamlar
  • Taklit mallara ilişkin tanıtımlar ile kötüleme ve itibardan haksız yararlanma içerikli reklamlar,
  • Örtülü reklamlar,
  • Aşırı tüketimi tavsiye edilmeyen gıdalara ilişkin reklamlar,
  • Çocuklara ilişkin reklamlar
  • Finansal hizmetlere ilişkin reklamlar
  • Falcı, medyum, astrolog ve benzerleri tarafından verilen hizmet reklamları ile yasadışı bahis ve kumar oyunlarının reklamları
  • Ateşli ve ateşsiz silah reklamları
 
gibi reklam türleri de incelenmektedir.
“Tüketicilere yönelik” bir ticari reklamın ilgili mevzuatına aykırı olması durumunda 6502 sayılı Kanun'un "Ceza hükümleri" başlıklı 77 nci maddesi uygulanmaktadır:
 
"...(12) Bu Kanunun 61 inci maddesinde belirtilen yükümlülüklere aykırı hareket eden reklam verenler, reklam ajansları ve mecra kuruluşları hakkında durdurma veya aynı yöntemle düzeltme veya idari para cezası ve gerekli görülen hâllerde de üç aya kadar tedbiren durdurma cezası uygulanır. Reklam Kurulu, ihlalin niteliğine göre bu cezaları birlikte veya ayrı ayrı verebilir. Aykırılık;
  1. a) Yerel düzeyde yayın yapan televizyon kanalı aracılığı ile gerçekleşmiş ise on bin Türk Lirası, (2019-17.094-TL)
  2. b) Ülke genelinde yayın yapan televizyon kanalı aracılığı ile gerçekleşmiş ise iki yüz bin Türk Lirası, (2019-341.921-TL)
  3. c) Süreli yayınlar aracılığıyla gerçekleşmiş ise (a) ve (b) bentlerinde belirtilen cezaların yarısı,
ç) Yerel düzeyde yayın yapan radyo kanalı aracılığı ile gerçekleşmiş ise beş bin Türk Lirası,(2019-8.546-TL)
  1. d) Ülke genelinde yayın yapan radyo kanalı aracılığı ile gerçekleşmiş ise elli bin Türk Lirası,(2019-85.480-TL)
  2. e) İnternet aracılığı ile gerçekleşmiş ise elli bin Türk Lirası, (2019-85.480-TL)
  3. f) Kısa mesaj aracılığı ile gerçekleşmiş ise yirmi beş bin Türk Lirası,(2019-42.738-TL)
  4. g) Diğer mecralar aracılığı ile gerçekleşmiş ise beş bin Türk Lirası,(2019-8.546-TL) idari para cezası verilir. Reklam Kurulu, idari işleme konu ihlalin bir yıl içinde tekrar edilmesi hâlinde yukarıda belirtilen idari para cezalarını on katına kadar..
(13) Bu Kanunun 62 nci maddesinde belirtilen yükümlülüklere aykırı hareket edenler hakkında haksız ticari uygulamanın üç aya kadar tedbiren durdurulması veya durdurulması yaptırımı veya beş bin Türk Lirası idari para cezası uygulanır. Kurul, ihlalin niteliğine göre bu cezaları birlikte veya ayrı ayrı verebilir. İdari para cezası, aykırılık ülke genelinde gerçekleşmiş ise elli bin Türk Lirası olarak uygulanır. Aykırılığın reklam yoluyla gerçekleştirildiğinin tespiti hâlinde bu maddenin on ikinci fıkra hükümleri uygulanır…”
 
Reklam Kurulu tarafından verilen kararların iptali için İdare Mahkemesi’nde dava açılabilmektedir.
 
Bahsedilen ceza çeşitleri dışında ticari faaliyet durdurma, ürünleri toplatma, el koyma, erişimin engellenmesini sağlama gibi Reklam Kurulu tarafından tesis edilebilecek ceza türleri bulunmamaktadır
 
Kimler Reklam Kurulu’na başvuruda bulunabilir?
 
Ticari bir reklam sebebiyle aldatılmış olsun olmasın ya da bahsi geçen reklamın tarafı olsun olmasın tüketiciler, rakip firmalar, kamu kurum ve kuruluşları, sivil toplum örgütleri gibi toplumun birçok paydaşı başvuruda bulunabilmektedir.
 
Başvuru Yolları Nelerdir?
 
Reklam Kurulu’na başvurular yazılı olarak veya elektronik ortamda yapılabilmektedir.
 
Başvuru Şartları Nelerdir?
 
Başvuru sahibi gerçek kişinin adı, soyadı ile T.C. kimlik numarası ve adresini, tüzel kişinin ise unvanı ve adresini içermeyen başvurular Kurulca değerlendirmeye alınmamaktadır.